خمیازه کشیدن در حین تمرین ورزشی اتفاق بسیار رایجی است و بر خلاف تصور عموم، همیشه به معنی خستگی، بی‌حوصلگی یا کمبود خواب نیست. بدن انسان یک سیستم هوشمند است و خمیازه در طول ورزش، پاسخ طبیعی بدن به تغییرات فیزیولوژیکی مختلف است.
مهم‌ترین دلایل خمیازه کشیدن در حین ورزش عبارت‌اند از: ۱. تنظیم دمای مغز (مهم‌ترین دلیل علمی) مغز انسان مانند یک پردازنده یا CPU عمل می‌کند؛ وقتی کار زیادی انجام می‌دهد یا بدن داغ می‌شود، دمای مغز نیز بالا می‌رود.
چگونه کار می‌کند؟ هنگام ورزش، جریان خون و دمای بدن افزایش می‌یابد. خمیازه کشیدن با استنشاق هوای خنک و انقباض عضلات صورت، جریان خون خنک‌تر را به سمت مغز می‌فرستد و به خنک شدن مغز کمک می‌کند تا عملکرد آن بهینه بماند.
۲. افزایش میزان اکسیژن و دفع دی‌اکسید کربن در طول تمرینات سنگین، عضلات اکسیژن بیشتری مصرف می‌کنند و دی‌اکسید کربن بیشتری تولید می‌کنند.
چگونه کار می‌کند؟ خمیازه یک دم عمیق است که حجم زیادی از اکسیژن را وارد ریه‌ها کرده و مقدار زیادی دی‌اکسید کربن را خارج می‌کند. این کار به تنظیم مجدد سطح گازهای خون کمک می‌کند.
۳. تنظیم فشار خون و ضربان قلب وقتی ورزش می‌کنید، سیستم عصبی فعال‌تر شده و فشار خون و ضربان قلب تغییر می‌کنند.
چگونه کار می‌کند؟ عمل کشش عضلات فک و دم عمیق در خمیازه، سیستم عصبی پاراسمپاتیک (بخش آرام‌بخش سیستم عصبی) را تحریک می‌کند تا به تثبیت فشار خون و تعادل ضربان قلب کمک کند.
۴. تغییرات در جریان خون مغزی هنگام تمرین، بخش زیادی از خون بدن به سمت عضلات در حال فعالیت (مثل پاها یا دست‌ها) هدایت می‌شود. این تغییر ناگهانی در توزیع جریان خون می‌تواند برای لحظاتی جریان خون مغزی را تغییر دهد و مغز با تحریک خمیازه، جریان خون و اکسیژن‌رسانی به خود را بازسازی کند.
۵. کاهش استرس و فشار عصبی قبل یا در طول تمرینات سنگین و مسابقات، بدن تحت استرس فیزیکی یا روانی قرار می‌گیرد.
خمیازه کشیدن یک مکانیسم طبیعی برای کاهش سطح کورتيزول (هورمون استرس) و ایجاد آرامش نسبی در سیستم عصبی است.
چه زمانی باید نگران شد؟ خمیازه گاه‌به‌گاه در طول تمرین کاملاً طبیعی و نشان‌دهنده عملکرد صحیح بدن است. اما اگر خمیازه کشیدن بسیار مداوم، غیرعادی و همراه با علائم زیر باشد، بهتر است تمرین را متوقف کرده و شرایط را بررسی کنید:
گیجی یا سرگیجه
حالت تهوع
تنگی نفس شدید یا احساس خفگی
ضعف ناگهانی و افت شدید انرژی چند راهکار برای کاهش خمیازه حین ورزش:
تنفس صحیح: از طریق بینی نفس بکشید و دم و بازدم‌های عمیق و ریتمیک داشته باشید.
هیدراتاسیون (نوشیدن آب): کم‌آبی بدن باعث افزایش دمای بدن و مغز می‌شود؛ در طول تمرین جرعه‌جرعه آب بنوشید.
تهویه مناسب: در محیطی ورزش کنید که هوای خنک و جریان هوای کافی داشته باشد.
گرم کردن مناسب: قبل از شروع تمرین اصلی، بدن خود را به آرامی گرم کنید تا تغییرات فشار خون و ضربان قلب تدریجی باشد.