استخر آمینو اسید (Amino Acid Pool) به مجموعه محدود و در دسترسی از اسیدهای آمینه آزاد گفته می‌شود که در مایعات بدن (پلاسما، مایع بین‌سلولی) و داخل سلول‌ها جریان دارند و میان بافت‌های مختلف تبادل می‌شوند. این ذخیره پویا، واسطه اصلی تمام واکنش‌های متابولیکی مرتبط با پروتئین‌ها در بدن است.
ویژگی‌های کلیدی استخر آمینو اسید
حجم محدود: برخلاف کربوهیدرات‌ها که به شکل گلیکوژن در کبد و عضلات ذخیره می‌شوند، یا چربی‌ها که در بافت چربی انباشته می‌گردند، بدن انسان هیچ اندام یا بافت اختصاصی برای ذخیره بلندمدت اسیدهای آمینه ندارد. حجم این استخر در یک فرد بالغ به طور میانگین حدود ۱۰۰ گرم اسید آمینه آزاد است.
تعادل پویا (Dynamic Equilibrium): مواد موجود در این استخر به طور مداوم و با سرعت بالا مصرف و جایگزین می‌شوند. منابع ورودی (چگونه استخر پر می‌شود؟) اسیدهای آمینه‌ای که وارد این استخر می‌شوند از سه مسیر اصلی تأمین می‌گردند:
رژیم غذایی: هضم و جذب پروتئین‌های مصرف‌شده در دستگاه گوارش و ورود آن‌ها به جریان خون.
تجزیه پروتئین‌های بافتی (Protein Turnover): پروتئین‌های قدیمی، آسیب‌دیده یا غیرضروری بدن به طور مداوم تخریب شده و اسیدهای آمینه آن‌ها به استخر بازمی‌گردند.
سنتز درون‌زا: ساخت اسیدهای آمینه غیرضروری توسط سلول‌ها (به‌ویژه در کبد). مسیرهای خروج و مصرف (استخر چگونه خالی می‌شود؟) اسیدهای آمینه موجود در این استخر بنا به نیاز سلول و بدن در یکی از مسیرهای زیر مصرف می‌شوند:
سنتز پروتئین‌های جدید: ساخت پروتئین‌های ساختاری (مثل عضلات و پوست)، آنزیم‌ها، هورمون‌ها و پپتیدهای سفارشی.
تولید مولکول‌های نیتروژنی غیرپروتئینی: ساخت ترکیباتی نظیر نوکلئوتیدها (پایه‌های DNA و RNA)، هورمون‌های خاص، و انتقال‌دهنده‌های عصبی.
تولید انرژی یا گلوکز: در شرایط کمبود انرژی، ناشتایی طولانی‌مدت یا ورزش شدید، اسیدهای آمینه دچار تغییر ساختار شده و برای تولید انرژی (ATP) یا ساخت قند (گلوکونئوژنز) در کبد و کلیه مصرف می‌شوند.
دفع نیتروژن اضافی: از آنجا که بدن توانایی انباشت مازاد اسیدهای آمینه را ندارد، گروه‌های آمین اضافی از طریق چرخه اوره در کبد به اوره تبدیل شده و از طریق کلیه‌ها دفع می‌شوند.