تمرینات بدنسازی و مقاومتی اصولی به هیچ وجه باعث کوتاهی قد در سن بلوغ نمیشوند. این باور، یک شایعه و باور غلط قدیمی است که علمی بودن آن رد شده است.
حقیقت علمی چیست؟
عدم آسیب به صفحات رشد: عامل تعیینکننده قد انسان، صفحات رشد استخوانی (صفحات اپیفیزی) هستند. تمرینات بدنسازی استاندارد و متناسب با سن، نه تنها به این صفحات آسیب نمیزنند، بلکه باعث تحریک ترشح هورمون رشد (GH) و تقویت تراکم استخوانها میشوند.
کمک به رشد بهینه: تحقیقات نشان میدهند ورزشهای مقاومتیِ اصولی با افزایش فشار مثبت بر استخوانها، جذب کلسیم و استحکام ساختار قامتی را بهبود میبخشند. منشأ این شایعه کجاست؟ علت ایجاد این باور اشتباه دو مورد زیر است:
استفاده از وزنههای سنگین غیراصولی: اگر فرد در سنین رشد از وزنههای بیش از حد سنگین استفاده کند یا حرکات را با فرم اشتباه انجام دهد، خطر آسیبدیدگی شدید و ضربه به صفحات رشد وجود دارد که آن هم در صورت بروز شکستگی درماننشده ممکن است بر رشد اثر بگذارد، نه خود تمرین بدنسازی.
اشتباه گرفتن علت و معلول: در برخی ورزشها مثل وزنهبرداری حرفهای، افرادی که قد کوتاهتر و مرکز ثقل پایینتری دارند موفقترند؛ بنابراین مردم تصور میکنند وزنه زدن باعث کوتاه ماندن قد آنها شده است، در حالی که ژنتیک آنها از ابتدا مناسب این ورزش بوده است. نکات مهم برای تمرین در سنین بلوغ
تأکید بر تکنیک صحیح: در سنین بلوغ، اولویت اول باید یادگیری الگوی درست حرکت باشد، نه جابهجا کردن وزنههای سنگین.
نظارت مربی: تمرینات باید حتماً تحت نظر مربی متخصص طراحی و اجرا شوند.
تغذیه و خواب کافی: قد نهایی عمدتاً توسط ژنتیک تعیین میشود، اما تغذیه مناسب (پروتئین و کلسیم کافی) و خواب شبانه خوب برای تحقق حداکثر ظرفیت ژنتیکی قد ضروری هستند.